تاریخ انتشار: ۳ آبان ۱۴۰۵
بازار آهن ایران در روزهای ابتدایی آبان با افزایش قیمت برخی مقاطع فولادی همراه شده است. گزارش‌های منتشرشده در سوم آبان نشان می‌دهند که قیمت برخی محصولات میلگرد و تیرآهن ذوب‌آهن اصفهان افزایش یافته؛ درحالی‌که روند قیمت‌ها در همه گروه‌های فولادی یکسان نبوده است.
آخرین تغییرات قیمت میلگرد و تیرآهن
براساس گزارش بازار آهن در سوم آبان ۱۴۰۵، قیمت میلگرد سایز ۱۲ ذوب‌آهن اصفهان با افزایش حدود ۳ درصدی به ۱۲۴ هزار و ۹۰ تومان و میلگرد سایز ۱۶ با رشد حدود ۳٫۳ درصدی به ۱۱۵ هزار تومان به‌ازای هر کیلوگرم رسیده است. همچنین، قیمت برخی سایزهای تیرآهن این کارخانه در بازار تهران افزایش داشته است.
این نرخ‌ها به محصولات و شرایط اعلام‌شده در گزارش مربوط‌اند و ممکن است با توجه به کارخانه تولیدکننده، سایز، محل تحویل، هزینه حمل و مالیات متفاوت باشند.
جدول قیمت میلگرد
منبع: اطلاع‌باما؛ قیمت‌های اعلام‌شده در گزارش ۳ آبان ۱۴۰۵. واحد: تومان به‌ازای هر کیلوگرم.
| محصول | قیمت روز | تغییر اعلام‌شده |
|---|---|---|
| میلگرد ۱۶ آجدار A3 نیشابور | ۱۱۰٬۵۵۰ | افزایش ۵٬۰۰۰ |
| میلگرد ۱۸ آجدار A3 آریان فولاد | ۱۱۰٬۹۱۰ | اعلام نشده |
| میلگرد ۱۲ آجدار قائم‌رازی | ۱۲۱٬۴۵۰ | افزایش ۸٬۰۰۰ |
| میلگرد ۸ آجدار A3 نوردگرم سمنان | ۱۲۰٬۰۰۰ | افزایش ۲٬۰۰۰ |
منبع: اطلاع باما
جدول قیمت تیرآهن
| محصول | وزن شاخه | قیمت هر شاخه |
|---|---|---|
| تیرآهن ۱۲ | ۱۲۲ کیلوگرم | ۲۳٬۰۹۰٬۰۰۰ تومان |
| تیرآهن ۱۴ | ۱۵۵ کیلوگرم | ۲۱٬۵۳۰٬۰۰۰ تومان |
افزایش قیمت مصالح چه اثری بر ساخت‌وساز دارد؟
میلگرد و تیرآهن از مصالح اصلی اجرای سازه‌های ساختمانی هستند. افزایش قیمت این محصولات می‌تواند هزینه تأمین مصالح را برای سازندگان بالا ببرد؛ بااین‌حال، میزان اثرگذاری آن بر هزینه نهایی هر پروژه به مقدار مصرف فولاد، مرحله ساخت، قراردادهای خرید و سایر هزینه‌های اجرایی بستگی دارد.
از سوی دیگر، افزایش قیمت مصالح لزوماً به معنای افزایش متناسب قیمت مسکن یا رشد معاملات نیست. میزان تقاضا، قدرت خرید متقاضیان و شرایط تأمین مالی نیز در وضعیت بازار ساخت‌وساز نقش دارند.
خریداران مسکن به چه نکاتی توجه کنند؟
برای ارزیابی شرایط خرید یک واحد مسکونی، بهتر است علاوه بر تغییرات بازار مصالح، مرحله پیشرفت پروژه، برنامه پرداخت، مفاد قرارداد و هزینه نهایی خرید نیز بررسی شود. مقایسه این عوامل تصویر دقیق‌تری از شرایط هر پروژه در اختیار خریدار قرار می‌دهد.
منبع داده‌های قیمت: گزارش بازار آهن در سوم آبان ۱۴۰۵، منتشرشده در اقتصاد فارسی. قیمت‌ها پیش از انتشار نهایی باید با نرخ روز کارخانه و شرایط فروش تطبیق داده شوند.
منبع خبر: گزارش بازار آهن در سوم آبان ۱۴۰۵
تأثیر افزایش قیمت میلگرد بر هزینه ساخت پروژه‌های بزرگ‌مقیاس مسکونی؛ بررسی فنی و اقتصادی رونیکا پالاس دردشت، تهرانسر و مرزداران
افزایش قیمت میلگرد یکی از عوامل اثرگذار بر بودجه اجرای پروژه‌های مسکونی است؛ اما برای محاسبه میزان تأثیر آن، باید سهم فولاد در هزینه ساخت، مقدار مصرف میلگرد، مرحله پیشرفت پروژه و نحوه تأمین مصالح را به‌صورت هم‌زمان بررسی کرد. این موضوع در پروژه‌های بزرگ‌مقیاس، به دلیل حجم بالای عملیات اجرایی و نیاز به تأمین مستمر مصالح، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
در پروژه‌هایی مانند رونیکا پالاس دردشت، پروژه رونیکا پالاس تهرانسر و پروژه مدرن مسکونی مرزداران حاج رحیم قربانی ، ارزیابی دقیق این اثر مستلزم دسترسی به مقادیر واقعی میلگرد مصرفی، برآورد مالی مصوب، قراردادهای خرید و برنامه زمان‌بندی ساخت هر پروژه است. در نبود این اطلاعات، می‌توان با استفاده از مدل‌های مهندسی و تحلیل حساسیت، دامنه اثر افزایش قیمت را محاسبه کرد؛ اما نباید نتیجه مدل را به‌عنوان هزینه قطعی این پروژه‌ها معرفی کرد.
۱. سهم میلگرد در هزینه ساخت؛ چرا درصد افزایش قیمت به‌تنهایی کافی نیست؟
براساس گزارشی که در اردیبهشت ۱۴۰۵ منتشر شده و به برآورد هزینه ساخت مسکن استناد می‌کند، در ساختمان‌های دارای اسکلت بتنی، سهم آهن و فولاد حدود ۱۱ درصد از هزینه‌های بررسی‌شده اعلام شده است. در این نوع برآورد باید توجه داشت که هزینه زمین و مجوزها نیز سهم مهمی از بهای تمام‌شده دارند؛ بنابراین سهم فولاد از کل سرمایه‌گذاری پروژه ممکن است با سهم آن از هزینه مستقیم اجرای ساختمان تفاوت داشته باشد.
از سوی دیگر، گزارش مرکز آمار ایران درباره نهاده‌های ساختمانی تهران نشان می‌دهد شاخص گروه آهن‌آلات، میلگرد، پروفیل، در و پنجره و نرده در بهار ۱۴۰۵ نسبت به بهار سال قبل ۱۳۴٫۴ درصد افزایش داشته است. این رقم مربوط به یک گروه از نهاده‌هاست و نباید آن را معادل افزایش قیمت میلگرد به‌تنهایی دانست.
نتیجه فنی: برای سنجش اثر قیمت میلگرد باید سهم هزینه میلگرد در بودجه پروژه را مشخص کرد، نه اینکه درصد تغییر قیمت آن را مستقیماً به کل هزینه ساخت تعمیم داد.
۲. مدل محاسباتی اثر افزایش قیمت میلگرد
برای محاسبه اثر مستقیم افزایش قیمت میلگرد بر هزینه پروژه، از رابطه زیر استفاده می‌شود:
افزایش هزینه کل پروژه = سهم میلگرد از هزینه مبنا × درصد افزایش قیمت میلگرد
این رابطه زمانی معتبر است که مقدار مصرف، مشخصات فنی، هزینه‌های دیگر و مبنای مقایسه ثابت فرض شوند. همچنین سهم میلگرد باید از هزینه مبنای مشخصی استخراج شده باشد.
برای نمونه، اگر سهم هزینه میلگرد از هزینه مستقیم ساخت ۸ درصد باشد و قیمت خرید میلگرد نسبت به مبنای بودجه ۲۰ درصد افزایش یابد، اثر مستقیم آن بر هزینه ساخت برابر خواهد بود با:
۸٪ × ۲۰٪ = ۱٫۶٪
بنابراین در این مثال، هزینه مستقیم ساخت ۱٫۶ درصد افزایش می‌یابد؛ نه ۲۰ درصد. این محاسبه صرفاً نمونه‌ای برای توضیح روش است و سهم واقعی میلگرد در پروژه‌های رونیکا باید از اطلاعات مالی و متره همان پروژه‌ها استخراج شود.
۳. جدول تحلیل حساسیت هزینه ساخت
جدول زیر نشان می‌دهد با فرض سهم‌های متفاوت میلگرد از هزینه مستقیم ساخت، افزایش قیمت خرید میلگرد چه اثری بر هزینه ساخت خواهد داشت.
| سهم میلگرد از هزینه مستقیم ساخت | افزایش ۱۰٪ قیمت میلگرد | افزایش ۲۰٪ قیمت میلگرد | افزایش ۳۰٪ قیمت میلگرد |
|---|---|---|---|
| ۵٪ | ۰٫۵٪ | ۱٪ | ۱٫۵٪ |
| ۸٪ | ۰٫۸٪ | ۱٫۶٪ | ۲٫۴٪ |
| ۱۱٪ | ۱٫۱٪ | ۲٫۲٪ | ۳٫۳٪ |
| ۱۵٪ | ۱٫۵٪ | ۳٪ | ۴٫۵٪ |
این جدول یک تحلیل سناریویی است، نه برآورد قطعی برای رونیکا پالاس. درصدهای سهم میلگرد در جدول برای بررسی حساسیت انتخاب شده‌اند و باید با داده‌های واقعی پروژه جایگزین شوند.
۴. چرا پروژه‌های بزرگ‌مقیاس به مدیریت دقیق خرید فولاد نیاز دارند؟
در پروژه‌های بزرگ، حتی تغییر نسبتاً محدود در هزینه هر کیلوگرم میلگرد می‌تواند به دلیل حجم بالای مصرف، اختلاف مالی قابل‌توجهی ایجاد کند. بااین‌حال، اندازه پروژه به‌تنهایی به معنی حساسیت بیشتر هزینه ساخت به قیمت میلگرد نیست؛ این حساسیت به مقدار مصرف فولاد به ازای هر مترمربع، سهم میلگرد از بودجه و زمان خرید وابسته است.
چهار متغیر اصلی در این تحلیل عبارت‌اند از:
الف) مقدار واقعی مصرف میلگرد
مقدار میلگرد مصرفی باید از نقشه‌های سازه، فهرست مقادیر و صورت‌وضعیت‌های اجرایی استخراج شود. تفاوت در سیستم سازه‌ای، دهانه‌ها، تعداد طبقات، شرایط خاک، الزامات لرزه‌ای و جزئیات طراحی می‌تواند مصرف فولاد را تغییر دهد.
ب) مرحله پیشرفت پروژه
افزایش قیمت میلگرد برای پروژه‌ای که هنوز بخش عمده خرید فولاد آن انجام نشده، می‌تواند اثر متفاوتی نسبت به پروژه‌ای داشته باشد که مصالح موردنیاز مراحل اصلی سازه را قبلاً خریداری کرده است.
ج) قراردادهای خرید و تأمین مصالح
اگر بخشی از میلگرد از قبل خریداری شده یا قرارداد تأمین با قیمت مشخص وجود داشته باشد، افزایش قیمت بازار لزوماً به همان میزان به هزینه نهایی پروژه منتقل نمی‌شود. در مقابل، خریدهای آتی و قراردادهای وابسته به قیمت روز می‌توانند در معرض تغییرات بازار قرار گیرند.
د) زمان‌بندی اجرا
تأخیر در عملیات سازه‌ای ممکن است خرید بخشی از مصالح را به دوره‌ای با قیمت متفاوت منتقل کند. بااین‌حال، اثر مالی این موضوع باید با برنامه خرید، موجودی انبار و زمان‌بندی واقعی پروژه سنجیده شود.
۵. بررسی اختصاصی رونیکا پالاس دردشت، تهرانسر و مرزداران
برای هر سه پروژه، روش مناسب آن است که هزینه میلگرد مصرف‌شده، موجودی فعلی، مقدار موردنیاز تا تکمیل سازه و قیمت خریدهای باقی‌مانده جداگانه محاسبه شود.
در حال حاضر، بدون دسترسی به این داده‌های داخلی، امکان اعلام اینکه افزایش قیمت میلگرد دقیقاً چه مبلغی به هزینه پروژه دردشت، تهرانسر یا مرزداران اضافه کرده است، وجود ندارد. همچنین نمی‌توان صرفاً براساس بزرگ‌مقیاس بودن پروژه‌ها نتیجه گرفت که درصد افزایش هزینه آن‌ها یکسان خواهد بود.
برای انجام تحلیل مقایسه‌ای، پیشنهاد می‌شود برای هر پروژه اطلاعات زیر گردآوری شود:
- زیربنای کل مبنای محاسبه و زیربنای سازه‌ای
- نوع سیستم سازه‌ای و مقدار میلگرد مصرفی بر اساس متره
- مقدار میلگرد خریداری‌شده و موجودی قابل استفاده
- مقدار میلگرد باقی‌مانده تا تکمیل عملیات مربوط
- میانگین موزون قیمت خرید قبلی و قیمت تأمین جدید
- سهم هزینه میلگرد از هزینه مستقیم ساخت و تاریخ مبنای بودجه
با این اطلاعات می‌توان هزینه باقی‌مانده خرید فولاد را در سناریوهای مختلف قیمت محاسبه و میزان انحراف از بودجه مصوب را برای هر پروژه مشخص کرد.
۶. افزایش قیمت میلگرد چه ارتباطی با قیمت فروش واحدهای مسکونی دارد؟
افزایش هزینه ساخت لزوماً به افزایش هم‌اندازه قیمت فروش آپارتمان منجر نمی‌شود. قیمت فروش علاوه بر هزینه ساخت، تحت تأثیر قیمت زمین، شرایط عرضه و تقاضا، قدرت خرید خانوارها، هزینه تأمین مالی، وضعیت معاملات و سیاست فروش سازنده قرار دارد.
برای پروژه‌های بزرگ‌مقیاس، باید بین سه شاخص تمایز قائل شد:
۱. هزینه مستقیم ساخت: هزینه مصالح، دستمزد و اجرای عملیات ساختمانی.
۲. بهای تمام‌شده پروژه: هزینه ساخت به‌علاوه هزینه‌های مرتبطی مانند زمین، مجوزها، تأمین مالی و سایر هزینه‌های پروژه، طبق مبنای حسابداری انتخاب‌شده.
۳. قیمت فروش واحد: قیمتی که بازار و شرایط عرضه و تقاضا امکان تحقق آن را فراهم می‌کند.
افزایش هزینه میلگرد ابتدا بر هزینه تأمین مصالح اثر می‌گذارد. میزان انتقال این افزایش به بهای تمام‌شده و سپس قیمت فروش، به شرایط قراردادها، ساختار مالی و وضعیت بازار بستگی دارد.
جمع‌بندی
افزایش قیمت میلگرد برای پروژه‌های بزرگ‌مقیاس مسکونی یک ریسک قابل‌اندازه‌گیری در بودجه ساخت است؛ اما میزان واقعی اثر آن با سه عامل تعیین می‌شود: سهم میلگرد در هزینه مستقیم ساخت، درصد افزایش قیمت خرید و میزان مصالحی که هنوز باید تأمین شود.
برای تحلیل دقیق رونیکا پالاس دردشت، تهرانسر و مرزداران، مناسب‌ترین روش استفاده از اطلاعات واقعی متره، خرید و بودجه هر پروژه و سپس اجرای تحلیل حساسیت جداگانه برای هرکدام است. چنین رویکردی به‌جای ارائه درصدهای کلی، مشخص می‌کند افزایش قیمت فولاد چه مقدار از بودجه را تحت تأثیر قرار می‌دهد و کدام پروژه در خریدهای باقی‌مانده به مدیریت دقیق‌تری نیاز دارد.
